SIPRI: Αυξάνονται οι αμυντικές δαπάνες διεθνώς. Στα 1,7 τρισ. δολάρια το 2015

MI24 HIND

HuffPost Greece | Κώστας Μαυραγάνης
Αύξηση 1% σε πραγματικούς όρους από το 2014 σημείωσαν οι αμυντικές δαπάνες διεθνώς το 2015, φτάνοντας τα 1,7 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με μελέτη του SIPRI (Stockholm International Peace Research Institute).

Όπως υπογραμμίζει το σουηδικό ινστιτούτο, πρόκειται για την πρώτη αύξηση των παγκοσμίων αμυντικών δαπανών από το 2011, και αντικατοπτρίζει αυξητικές τάσεις στην Ασία, την Ωκεανία, την κεντρική και την ανατολική Ευρώπη και κάποιες χώρες της Μέσης Ανατολής. Επίσης, σταθεροποιείται η μειωτική τάση στη Δύση, ενώ παράλληλα μειώνονται οι δαπάνες σε Αφρική, Λατινική Αμερική και Καραϊβική.

Οι ΗΠΑ παρέμειναν στην κορυφή το 2015, παρά την πτώση των δαπανών τους κατά 2,4% στα 596 δισ. δολάρια. Μεταξύ των άλλων χωρών που βρίσκονται στην κορυφή, αύξηση παρουσίασαν οι δαπάνες της Κίνας κατά 7,4% στα 215 δισ., της Σαουδικής Αραβίας κατά 5,7% στα 87,2 δισ. (τρίτη στην παγκόσμια κατάταξη πλέον) και της Ρωσίας κατά 7,5% στα 66,4 δισ.

Εκτιμάται ότι αύξηση των αμυντικών/ στρατιωτικών δαπανών από πλευράς πολλών χωρών επέφερε ένας συνδυασμός υψηλών τιμών πετρελαίου και ανακάλυψης και εκμετάλλευσης νέων κοιτασμάτων μέσα στην τελευταία δεκαετία- ωστόσο, ο καταποντισμός των τιμών, που άρχισε το 2014, έχει αρχίσει να αντιστρέφει αυτή την τάση σε πολλές πετρελαιοπαραγωγές χώρες, με αποτέλεσμα να αναμένονται μειώσεις δαπανών το 2016. Οι μεγαλύτερες πτώσεις το 2015 παρατηρήθηκαν στη Βενεζουέλα (-64%) και την Ανγκόλα (-42%). Πτώσεις κατεγράφησαν επίσης, μεταξύ άλλων, στο Μπαχρέιν, το Μπρουνέι, το Τσαντ, το Εκουαδόρ, το Καζακστάν, το Ομάν και το Νότιο Σουδάν. Ωστόσο, αρκετές άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες συνέχισαν να αυξάνουν τις αμυντικές δαπάνες τους και το 2015. Κάποιες εξ αυτών – κυρίως η Αλγερία, το Αζερμπαϊτζάν, η Ρωσία, η Σαουδική Αραβία και το Βιετνάμ- εμπλέκονται σε συγκρούσεις ή βρίσκονται σε περιοχές όπου παρατηρούνται εντάσεις. Παρόλα αυτά, αξίζει να σημειωθεί πως οι ρωσικές δαπάνες ήταν μικρότερες από αυτές που προβλέπονταν στον προϋπολογισμό της χώρας, και οι σαουδαραβικές θα είχαν μειωθεί εάν δεν είχε μεσολαβήσει η επέμβαση στην Υεμένη, ύψους 5,3 δισ.

Η γενικότερη πτωτική τάση που υπήρχε μέχρι τώρα στις χώρες της Δύσης από το 2009 (κυρίως ως αποτέλεσμα της διεθνούς οικονομικής κρίσης) φαίνεται να έχει φτάσει στο τέλος της. Οι αμερικανικές δαπάνες μειώθηκαν κατά 2,4% , μικρότερο ποσοστό σε σχέση με τα περασμένα έτη, ενώ στη δυτική και την κεντρική Ευρώπη η μείωση ήταν της τάξης του 0,2%. Ωστόσο, ειδικότερα στην κεντρική Ευρώπη, οι δαπάνες αυξήθηκαν κατά 13%. Ιδιαίτερα αξιοσημείωτες ήταν οι αυξήσεις σε χώρες που συνορεύουν με τη Ρωσία και την Ουκρανία, και ειδικότερα την Εσθονία, τη Λετονία, τη Λιθουανία, την Πολωνία, τη Ρουμανία και τη Σλοβακία. Στη δυτική Ευρώπη υπήρξε μείωση 1,3%, αλλά αυτό ήταν το μικρότερο ποσοστό από το 2010. Η Μ. Βρετανία, η Γαλλία και η Γερμανία έχουν όλες ανακοινώσει σχέδια για μικρές αυξήσεις στα προσεχή έτη, λόγω των θεωρούμενων απειλών που προέρχονται από τη Ρωσία και το ISIS.

Σε Ασία και Ωκεανία υπήρξε αύξηση 5,4% το 2015, λόγω των εντάσεων με την Κίνα- ιδιαίτερα φαίνονται να ανησυχούν η Ινδονησία, οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ, ενώ φαίνεται η αντιστροφή μιας μακρόχρονης πτωτικής τάσης στην Ιαπωνία. Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική η μείωση, της τάξης του 2,9%, οφείλεται κυρίως στη μείωση των δαπανών της Βενεζουέλας, ενώ έχουν μειωθεί και οι αμυντικές δαπάνες της Βραζιλίας. Ωστόσο, οι στρατιωτικές δαπάνες συνεχίζουν να αυξάνονται στην κεντρική Αμερική. Όσον αφορά στην Αφρική, υπήρξε μείωση 5,3%, μετά από 11 χρόνια αύξησης. Αυτό οφείλεται κυρίως στην πτώση των δαπανών της Ανγκόλας, λόγω των χαμηλών τιμών του πετρελαίου.  

www.huffingtonpost.gr/2016/04/05/amyntikes-dapanes_n_9617284.html