Τουρκία και Κουρδικό: Παραγωγή και αναπαραγωγή βίας

Τουρκία και Κουρδικό

 Του Χριστόδουλου Κ. Γιαλλουρίδη
ΜΙΑ ΚΑΤ’ ΕΞΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗ ΠΡΟΚΛΗΣΗ ΕΝΟΣ ΚΥΚΛΙΚΟΥ ΜΟΡΦΩΜΑΤΟΣ ΕΠΙΘΕΤΙΚΗΣ ∆ΡΑΣΗΣ, ΟΠΕΡ ∆ΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΡΟΒΛΕΦΘΕΙ ΠΟΥ ΚΑΙ ΠΟΣΟ ΘΑ ΚΛΙΜΑΚΩΘΕΙ
Το τουρκικό κράτος διώκει εδώ και δεκαετίες τους κουρδικούς πληθυσμούς και τούτο ανεξαρτήτως της ύπαρξης του PKK στο παρελθόν ή των διαφόρων οργανώσεων, όπως Γεράκια του Κουρδιστάν κτλ

Η Τουρκία διώκει, επίσης, και επιχειρεί την εξόντωση κάθε άλλης εθνικής ή θρησκευτικής μειονότητας, όπως των Ελλήνων, των Αρμενίων, των Εβραίων Οι Κούρδοι επεβίωσαν, διατήρησαν την ταυτότητά τους και σήμερα διεκδικούν ευρύτατες αυτονομίες, πολύ
μεγαλύτερες από αυτές που τους προσφέρει η Άγκυρα, που φτάνουν στα όρια της οικοδόμησης ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους . Πρέπει εξαρχής να παραδεχθεί κανείς πως τα τυφλά πλήγματα εναντίον αθώων και ανυπεράσπιστων ανθρώπων δεν δικαιολογούνται πέραν πάσης εσωτερικής και διεθνούς εκτίμησης των εξελίξεων και αιτιών σε αναφορά προς τις
αυταρχικές δομές του τουρκικού πολιτικού συστήματος. Αναμφιβόλως, το τουρκικό κράτος διώκει εδώ και δεκαετίες τους κουρδικούς πληθυσμούς και τούτο ανεξαρτήτως της ύπαρξης του PKK στο παρελθόν ή των διαφόρων οργανώσεων, όπως Γεράκια του Κουρδιστάν κτλ. ∆ιώκει, επίσης, και επιχειρεί την εξόντωση κάθε άλλης εθνικής ή θρησκευτικής μειονότητας, όπως των Ελλήνων, των Αρμενίων, των Εβραίων.
Τούτο εξηγείται εκ του γεγονότος της αυταρχικής δομής του τουρκικού πολιτικού συστήματος, που αποδίδεται στη θέληση των δυνάμεων εξουσίας στο τουρκικό κράτος να επιχειρούν διαρκώς και αενάως μια πολιτική σταθερής εθνικής τουρκικής ομογενοποίησης, η οποία να ισοπεδώνει και να εξομοιώνει εθνικές ή θρησκευτικές διαφορές και να τις καλύπτει κάτω από τον μανδύα μιας τεχνητής τουρκικής εθνικής ταυτότητας, που εν τέλει επιβάλλεται
χωρίς την συγκατάθεση των εις ους πληθυσμούς αφορά η ανωτέρω μεταβολή.
Το Κουρδικό είναι ένα πρόβλημα που υφίσταται στην Τουρκία από γενέσεως τουρκικού κράτους, στον βαθμό που η τουρκική εθνική ηγεσία, που οικοδόμησε το πρώτο εθνικό κράτος, δεν θέλησε ή δεν μπόρεσε να επιβάλει στους Κούρδους πολιτικές εθνοκάθαρσης, όπως διέπραξε για τους αρμενικούς και τους ελληνικούς πληθυσμούς, αλλά προσπάθησε στην αρχή να τους χρησιμοποιήσει επ’ ωφελεία της, θεωρώντας τους Κούρδους ως Τούρκους του
βουνού. Οι Κούρδοι επεβίωσαν, διατήρησαν την ταυτότητά τους και σήμερα διεκδικούν ευρύτατες αυτονομίες, πολύ μεγαλύτερες από αυτές που τους προσφέρει η Άγκυρα, που φτάνουν στα όρια της οικοδόμησης ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους.
Στη δεκαετία του 1930, οι Κούρδοι ξεσηκώθηκαν για πρώτη φορά και επανήλθαν στη δεκαετία του 1980, κυρίως όμως τις δεκαετίες του 1990 και 2000, επιχειρώντας να επεκτείνουν την αυτονομία που πέτυχαν στο βόρειο Ιράκ,
που φτάνει στα όρια της ανεξαρτητοποίησης στη νοτιοανατολική Τουρκία, όπου είναι εγκατεστημένες πλειοψηφικά κουρδικές πληθυσμιακές μάζες. Αυτό σημαίνει πως η Τουρκία βρίσκεται διαρκώς ενώπιον μιας διλημματικής απόφασης τι είδους αυτονομία και σε ποια όρια μπορεί να φτάσει αυτή, προκειμένου να αποφευχθεί το ενδεχόμενο ενός κουρδικού ανεξάρτητου κράτους, που να διασπάσει την τουρκική επικράτεια. Αυτό είναι ένα πρόβλημα, το
οποίο η Τουρκία καλείται να αντιμετωπίσει άμεσα, όχι μόνο σήμερα, αλλά κυρίως στο εγγύς μέλλον, δηλαδή το ενδεχόμενο της εσωτερικής εδαφικής διαίρεσης σε μια κουρδικά αυτόνομη ή ανεξάρτητη εθνική ζώνη.
Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο εσωτερικό της χώρας, τις οποίες αποκαλούμε τρομοκρατικές, όχι τόσο ως προς τα κίνητρά τους, αλλά ως προς τις επιπτώσεις τους που αφορούν στην αφαίρεση αθώων ζωών και πρόκληση κόστους σε περιοχές και πληθυσμούς, που δεν ευθύνονται για την καταπίεση των Κούρδων που ασκεί γενικώς το τουρκικό κράτος προς πάσα μειονότητα και όχι μόνο, προκαλούν μια εσωτερική ανωμαλία και προβάλλουν μία κρατική εικόνα κυβερνητικής αποδυνάμωσης στην Τουρκία και μιας οιονεί τάσης διάσπασης της κρατικής της οντότητας. Αυτό σημαίνει πως έχει επιπτώσεις στη διεθνή εικόνα της χώρας και στην αξιοπιστία της, στον βαθμό που μπορεί να υπάρχει πρόβλημα εμπιστοσύνης ως προς το μέλλον του τουρκικού κράτους από τη διεθνή κοινότητα. Εκείνο που επέρχεται ως συνέπεια, τόσο των τρομοκρατικών επιθέσεων, όσο και των αντιστοίχων αυταρχικών πολιτικών που ασκεί το τουρκικό κράτος προς τους πληθυσμούς του, ανεξαρτήτως Κουρδικού, είναι ότι
δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος εν τέλει, όπου η τρομοκρατία παράγει κρατική τρομοκρατία, η κρατική τρομοκρατία παράγει τυφλή βία των πληθυσμών που αντιδρούν στις καταπιεστικές δομές ενός κράτους αυταρχικού, που διαρκώς εντείνει την καταπίεση και την κρατική βία που ασκεί και που επιχειρεί να την νομιμοποιήσει μέσα από την πρόκληση αντιστοίχων τρομοκρατικών αντιδράσεων και δράσεων.
Αυτή η κατάσταση εμπεδώνει και ενδυναμώνει ένα σπιράλ παραγωγής και αναπαραγωγής βίας και αντι-βίας, σε βαθμό που το σύστημα να νομιμοποιεί τη φύσει και θέσει αυταρχική του δομή, την οποία επιχειρεί να διαιωνίσει.
Κατ’ αυτό τον τρόπο έχουμε μία κατ’ εξακολούθηση πρόκληση ενός κυκλικού μορφώματος επιθετικής δράσης και κρατικής αντίδρασης, όπερ δεν μπορεί να προβλεφθεί που και πόσο θα κλιμακωθεί.
ΧΡΙΣΤΟ∆ΟΥΛΟΣ Κ. ΓΙΑΛΛΟΥΡΙ∆ΗΣ
Καθηγητής ∆ιεθνούς Πολιτικής
∆ιευθυντής Κέντρου Ανατολικών Σπουδών
για τον Πολιτισμό και την Επικοινωνία
Παντείου Πανεπιστημίου