Ρωσία, Ισραήλ, Τουρκία κι εμείς με το τάβλι μας


Άριστος Μιχαηλίδης
Η εξομάλυνση των σχέσεων της Τουρκίας με Ισραήλ και Ρωσία ήταν αναμενόμενη εξέλιξη. Αργά ή γρήγορα θα πρυτάνευε το εμπόριο. Όπως θα ακολουθήσει στη συνέχεια και η προσπάθεια Ερντογάν για εξομάλυνση σχέσεων με την Αίγυπτο.

Όλες οι ενέργειες περιέχουν δυο σημαντικά κοινά στοιχεία:
Πρώτον, η διασάλευση προήλθε από αψυχολόγητους παλικαρισμούς του Ταγίπ Ερντογάν, που μέχρι πρόσφατα ωρυόταν εναντίον των ηγεσιών των τριών χωρών, αλλά τώρα αντιλήφθηκε ότι είναι αδύνατο να εκπληρώσει το όνειρο του να παίξει ηγετικό ρόλο ανάμεσα στον μουσουλμανικό κόσμο, στρέφοντας εναντίον του τη Δύση (που ζητούσε ομαλοποίηση σχέσεων), όπου επίσης θέλει να έχει ρόλο, και ταυτόχρονα με απώλειες δισεκατομμυρίων.

Δεύτερο, όλες οι σημερινές του οπισθοχωρήσεις σχετίζονται με το φυσικό αέριο και τις οικονομικές συνέπειες που έχει υποστεί η Τουρκία. Ακόμα και η σχέση με τη Ρωσία, που περιέχει και πολλές επιπτώσεις στον τουρισμό και στις εμπορικές συναλλαγές δισεκατομμυρίων, δεν είναι άσχετη με την ενέργεια και τον αγωγό φυσικού αερίου Turkish Stream, η υλοποίηση του οποίου πάγωσε μετά τη σύγκρουση Ρωσίας-Τουρκίας.
Ο Ερντογάν, λοιπόν, ακόμα και στις πιο ακραίες εκφάνσεις της ανισορροπίας του, διακρίνει κάποια στιγμή αναγκαστικά ότι δεν είναι δυνατό να υλοποιηθεί το μεγάλο όνειρο των νεοσουλτάνων να μετατρέψουν την Τουρκία σε ενεργειακό πρωταγωνιστή χωρίς να είναι παραγωγός δικής της ενέργειας, αν δεν αποκαταστήσει τις σχέσεις της χώρας με τους γείτονες. Κυρίως με το Ισραήλ και την Αίγυπτο, που έχουν δική τους παραγωγή, και με τη Ρωσία, από την οποία προέρχεται σήμερα όλο το φυσικό αέριο που διοχετεύεται στην Ευρώπη και έχει τον πιο ουσιώδη ρόλο στους αγωγούς μεταφοράς.
Το φυσικό αέριο της Μεσογείου είναι απολύτως απαραίτητο για το ρόλο που θέλει να παίξει η Τουρκία. Εδώ, λοιπόν, έχει ρόλο και η Κύπρος. Τίποτε δεν μπορεί να γίνει προς όφελος της Τουρκίας αν δεν ομαλοποιήσει τις σχέσεις της με την Κύπρο. Ούτε το αέριο του Ισραήλ ή της Αιγύπτου μπορεί να μεταφερθεί στην Τουρκία αν δεν έχει η Κύπρος θετική στάση και αν δεν επιτρέψει την παράκαμψη της, αξιοποιώντας κυρίως, τη θέση της και τις σχέσεις της με τους γείτονες.
Πώς θα φύγει από τη μέση το κυπριακό εμπόδιο; Υπάρχουν δυο τρόποι. Είτε η Τουρκία να καταλάβει όλη την Κύπρο και να εξαφανίσει τους Ελληνοκύπριους από προσώπου Γης, είτε να λύσει το Κυπριακό.
Το πρώτο δεν το θεωρούμε εφικτό. Η Κύπρος, ολόκληρη να μην ξεχνούμε, είναι ευρωπαϊκό έδαφος, και μόνο οι ανισόρροποι του ISIS κάνουν τρομοκρατικές επιθέσεις στην Ευρώπη.
Το δεύτερο είναι ο πιο εφικτός και γρήγορος τρόπος. Είναι σίγουρο ότι αυτόν επιθυμεί να επιλέξει ακόμα και ένας νεοσουλτάνος. Πρέπει, όμως, να αντιληφθεί ότι δεν πρόκειται να το πετύχει με τους δικούς του άδικους όρους και παραβιάζοντας το διεθνές δίκαιο, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τις ευρωπαϊκές αρχές, τη δημοκρατία. Γιατί να το αντιληφθεί όμως, και γιατί να κάνει οτιδήποτε άλλο από αυτό που κάνει, όταν οι ίδιοι οι Ελληνοκύπριοι του στρώνουν χαλί και δηλώνουν διατεθειμένοι να νομιμοποιήσουν την αδικία και την παρανομία του, ευελπιστώντας σε μια κάποια λύση; Όταν μπορεί να παίξει το ρόλο που θέλει να παίξει μέσω των Τουρκοκυπρίων στους οποίους οι Ελληνοκύπριοι έχουν εκχωρήσει δικαιώματα στο φυσικό αέριο, χωρίς να απαιτήσουν πρώτα άρση της παρανομίας τους. Όταν μπορεί να κερδίσει νομιμοποίηση του ρόλου του μέσω μιας λύσης δικών του προδιαγραφών;
Είναι, πράγματι, για δυνατούς παίκτες η σκακιέρα που άνοιξε το φυσικό αέριο και η προοπτική της ενεργειακής Μεσογείου. Ελπίζουμε να μελετήσουμε κι εμείς το παιχνίδι και να παίξουμε σωστά, διότι θα χάσουμε κι αυτή την παρτίδα αν συνεχίσουμε να παίζουμε τάβλι με τον φίλο μας τον Μουσταφά και τον φίλο μας τον Ταλάτ.
Φιελεύθερος


http://infognomonpolitics.blogspot.gr/2016/07/blog-post_55.html