Ο φόβος των στρατηγών πριν από τη σφαγή των φοιτητών στην Τιενανμέν

Ο φόβος των στρατηγών πριν από τη σφαγή των φοιτητών στην Τιενανμέν

04/06/2014

Νέες μαρτυρίες αποκαλύπτουν την ανησυχία των επικεφαλής του στρατού

Ενα ανοιξιάτικο απόγευμα του 1989, με τη φοιτητική κατάληψη της πλατείας Τιενανμέν να μπαίνει στον δεύτερο μήνα της και την κινεζική ηγεσία πανικοβλημένη και διχασμένη, ανώτατοι διοικητές του στρατού συγκλήθηκαν προκειμένου να δηλώσουν την υποστήριξή τους για τη χρήση στρατιωτικής βίας με σκοπό την κατάπνιξη των διαδηλώσεων.

Ενας αρνήθηκε. Με μία εντυπωσιακή επίπληξη προς τους ανωτέρους του, ο υποστράτηγος Σου Κινσιάν, επικεφαλής της πανίσχυρης 38ης Στρατιάς, είπε ότι οι διαδηλωτές συνιστούσαν «πολιτικό πρόβλημα», το οποίο έπρεπε «να διευθετηθεί με διαπραγματεύσεις και όχι με την ισχύ των όπλων», σύμφωνα με νέες μαρτυρίες από ερευνητές που μίλησαν μαζί του. «Καλύτερα να με αποκεφαλίσουν από το να είμαι εγκληματίας στα μάτια της Ιστορίας» είπε στον ιστορικό Γιανγκ Τζισένγκ.

Αν και ο υποστράτηγος Σου σύντομα συνελήφθη, η ανυπακοή του προκάλεσε ρίγη φόβου στο κομματικό κατεστημένο, ένστολο και πολιτικό, πυροδοτώντας εικασίες για στρατιωτική ανταρσία και επέτεινε την πεποίθηση της ηγεσίας ότι οι φοιτητικές διαδηλώσεις συνιστούσαν υπαρξιακή απειλή για το Κομμουνιστικό Κόμμα. Ο φόβος των στρατηγών πριν από τη σφαγή στην Τιενανμέν διακρίνεται, πλέον, ευκρινώς.

Το λειψό παζλ των μαρτυριών
Οι νέες λεπτομέρειες της ανυπακοής του συγκεκριμένου υποστρατήγου και της γενικευμένης ανησυχίας που προκάλεσε βρίσκονται μεταξύ μιας σειράς αποκαλύψεων γύρω από τις ίντριγκες μέσα στον κινεζικό στρατό πριν από την αιματηρή καταστολή στο Πεκίνο στις 3 και 4 Ιουνίου 1989 - τέτοιες μέρες πριν από ακριβώς 25 χρόνια. Κάποιες από αυτές φαίνονται από έγγραφα που βγήκαν από την Κίνα τα τελευταία χρόνια και άλλες από συνεντεύξεις που πραγματοποιήθηκαν με ανθρώπους του κόμματος, πρώην στρατιώτες και άλλους που γνώριζαν εκ των έσω τα φοβερά γεγονότα. Το λειψό παζλ των μαρτυριών αρχίζει σιγά-σιγά να συμπληρώνεται.

Αντίθετα με τις φήμες εκείνης της εποχής, τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι οι μονάδες του στρατού δεν διαφωνούσαν ανοικτά μεταξύ τους, αλλά δείχνουν ότι η στάση του στρατηγού Σου κατά της χρήσης στρατιωτικής βίας πυροδότησε τους φόβους της ηγεσίας του κόμματος ότι ο στρατός θα βρισκόταν και αυτός μπλεγμένος στα πολιτικά σχίσματα.

Ακόμη και ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, η νύχτα του αιματοκυλίσματος παραμένει ένα από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα στην κινεζική πολιτική, με τις Αρχές να προσπαθούν αδιάκοπα να το διαγράψουν από την Ιστορία. Ωστόσο, ακόμη και σήμερα νέες πληροφορίες ανακύπτουν που μεταβάλλουν την εξιστόρηση αυτού του διχαστικού γεγονότος. Τότε, ο Ντενγκ Σιαοπίνγκ, ο πατριάρχης του κόμματος που ηγείτο της καταστολής, εξύμνησε τον στρατό για την αφοσίωσή του και η εικόνα ενός αδίστακτα υπάκουου στρατού εμφανίζεται ακόμη και σε ξένες καταγραφές των γεγονότων.

Αμφιβολίες, σύγχυση, φήμες και τύψεις
Αλλά οι στρατιωτικές ομιλίες και αναφορές πριν από τα γεγονότα της 4ης Ιουνίου εκείνης της χρονιάς και στους μήνες που ακολούθησαν αποκαλύπτουν στρατιώτες προβληματισμένους από τις αμφιβολίες, τη σύγχυση, τις φήμες και τις τύψεις για τη σκληρή απάντηση στις διαδηλώσεις που τους ανατέθηκε.

«Η κατάσταση ήταν ρευστή και μπερδεμένη και υποβαθμίσαμε την κτηνωδία της μάχης» έγραψε ο Γιανγκ Ντεάν, αξιωματικός της κινεζικής αστυνομίας, σε μία έκθεση που βρίσκεται τώρα στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Πρίνστον. «Ηταν δύσκολο να ξεχωρίσουμε τους εχθρούς από τους φίλους και ο στόχος μας δεν ήταν ξεκάθαρος». Κάποιοι πρώην στρατιώτες και αξιωματούχοι που συμφώνησαν να μιλήσουν για τον ρόλο τους στην κρίση είπαν ότι έχουν προβληματιστεί από τη λογοκρισία που επέβαλε το κράτος στους αυτόπτες μάρτυρες και εξαιτίας αυτής μία ολόκληρη γενεά δεν γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό ένα από τα πιο σοβαρά γεγονότα στη σύγχρονη κινεζική Ιστορία.

«Προσωπικά δεν έκανα τίποτα λάθος» είπε ο Λι Σιαομίνγκ, ο οποίος το 1989 ήταν μεταξύ των στρατιωτών που εστάλησαν στην πλατεία Τιενανμέν. «Αλλά συμμετείχα. Και αισθάνομαι ότι είναι ντροπή για τον κινεζικό στρατό» προσέθεσε. Αν και η επίσημη μυστικοπάθεια καθιστά δύσκολη την επιβεβαίωση των μαρτυριών, ακαδημαϊκοί που έχουν ασχοληθεί με τις εσωτερικές αναφορές των στρατιωτικών υποστηρίζουν ότι είναι αυθεντικές. Οι συνεντεύξεις και τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι λίγοι εκείνη την εποχή στον στρατό ήθελαν να αναλάβουν άμεσα την ευθύνη για την επίθεση κατά των πολιτών. Ακόμη και τη στιγμή που οι στρατιωτικές δυνάμεις προωθούνταν στο Πεκίνο, οι εντολές που είχαν δεν ήταν ξεκάθαρες και κάποιοι διοικητές ζητούσαν διαβεβαιώσεις ότι δεν θα τους έβαζαν να πυροβολήσουν πολίτες.

«Ο στρατός του λαού ανήκει στον λαό και δεν μπορεί να αντιταχθεί στον λαό. Πόσω μάλλον να τον σκοτώσει» ανέφερε το έγγραφο μιας εκστρατείας που έφερε την υπογραφή ανώτατων διοικητών με την οποία καλούσαν την κομμουνιστική ηγεσία να αποσύρει τα στρατεύματα.

http://www.tovima.gr/world/article/?aid=602748