Γιατί το εμπόριο φυσικού αερίου είναι καλό για τους Τουρκό-Ισραηλινούς δεσμούς;

VOLKAN EMRE - BARIN KAYAOĞLU, hurriyetdailynews
Μετάφραση – Επιμέλεια: Χαραλαμποπούλου Αγγελική
Η Τουρκία και το Ισραήλ βιώνουν ένα βαθύ πάγωμα των διπλωματικών τους σχέσεων για σχεδόν έξι χρόνια. Τώρα που οι δύο μεσανατολικές δυνάμεις επιδιώκουν να βελτιώσουν τους δεσμούς τους, το εμπόριο φυσικού αερίου θα μπορούσε να βοηθήσει. Εδώ είναι πέντε λόγοι υπέρ αυτού.

1) Το Ισραήλ θα μπορούσε να είναι ένας εξαιρετικός προμηθευτής για την Τουρκία

Τα επιβεβαιωμένα αποθέματα φυσικού αερίου του Ισραήλ ανέρχονται σήμερα σε περίπου 900 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm). Παρά το γεγονός ότι ο αριθμός αυτός είναι πολύ μικρός σε σύγκριση με τα γιγαντιαία αποθέματα αερίου της Ρωσίας (34 τρις εκατοστά), του Ιράν (32 TCM), και του Κατάρ (25 TCM), το Ισραηλινό φυσικό αέριο προσφέρει μοναδικά πλεονεκτήματα για την Τουρκία.
Από το 2009, το Ισραήλ έχει χορηγήσει άδειες στην αμερικανική εταιρεία Noble Energy για να εξερευνήσει και να επεξεργαστεί το φυσικό αέριο κάτω από τη λεκάνη της Λεβαντίνης στην ανατολική Μεσόγειο. Το αέριο από το Ταμάρ και το Λεβιάθαν θα μπορούσε εύκολα να φτάσει την Τουρκία μέσω υποθαλάσσιων αγωγών, και επίσης, δεδομένων των σχετικά απλών γραφειοκρατικών διαδικασιών του, το Τελ Αβίβ καθίσταται ελκυστικός εταίρος για την Άγκυρα.
Παρά το γεγονός ότι η Άγκυρα υπέγραψε πρόσφατα συμφωνίες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) με το Κατάρ, η μεταφορά φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο δεν είναι οικονομικά αποδοτική. Ομοίως, παρότι το Ιράν διαθέτει τα δεύτερα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου στον κόσμο, η υποδομή του εξακολουθεί να είναι υπανάπτυκτη. Θα πάρει αρκετό καιρό ώστε περισσότερο ιρανικό φυσικό αέριο να μπορεί να φτάσει στους Τούρκους καταναλωτές.
Όσον αφορά τη Ρωσία, η Τουρκία αγοράζει ήδη το 55 % του φυσικού αερίου της από το βόρειο γείτονά της. Αλλά επειδή η Μόσχα είναι γνωστό ότι χρησιμοποιεί την ενέργεια ως όπλο, και δεδομένων των συνεχιζόμενων εντάσεων στις ρωσο-τουρκικές σχέσεις, η Άγκυρα χρειάζεται μια εγγύτερη και πιο αξιόπιστη πηγή ενέργειας. Καθώς ορισμένες από τις συμφωνίες αγοράς με τη Ρωσία λήγουν το 2021-22 και η Τουρκία αντιμετωπίζει μια συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση για εισαγόμενο φυσικό αέριο, το Ισραήλ θα μπορούσε να χρησιμεύσει ως μια βιώσιμη εναλλακτική λύση.

2) Η Τουρκία θα μπορούσε να είναι ένας πολύ καλός πελάτης για το Ισραήλ

Η Τουρκία καταναλώνει σήμερα περίπου 48 bcm φυσικού αερίου ετησίως. Ως μια φτωχή σε πόρους βιομηχανική δύναμη, στηρίζεται στις ενεργειακές εισαγωγές. Αλλά σε αντίθεση με τους πληγέντες από πόλεμο και αναταραχές Άραβες γείτονες του Ισραήλ, οι οικονομικές προοπτικές της Τουρκίας είναι καλύτερες. Μια συμφωνία 20 έως 25 ετών για την μεταφορά 16 bcm φυσικού αερίου στην Τουρκία κάθε χρόνο θα φέρει μια σταθερή πηγή εσόδων στα ισραηλινά ταμεία.

3) Η Τουρκία είναι ένας αξιόπιστος διαμετακομιστικός κόμβος για τις μελλοντικές ισραηλινές εξαγωγές προς την Ευρώπη

Εκτός από την αγορά φυσικού αερίου από το Ισραήλ για τη κάλυψη των δικών της ενεργειακών αναγκών, η Τουρκία θα μπορούσε επίσης να χρησιμεύσει ως διαμετακομιστικός κόμβος για τις εξαγωγές ισραηλινού φυσικού αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Η Άγκυρα έχει διοργανώσει με επιτυχία δύο άλλα μεγάλα διακρατικά έργα αγωγών - τον Blue Stream, που φέρνει σήμερα 16 bcm ρωσικού φυσικού αερίου στην Τουρκία, και τον Trans-Anatolian (TANAP), ο οποίος θα παραδίδει 16 bcm Αζέρικου φυσικού αερίου προς τις ευρωπαϊκές αγορές από το 2018.
Οι Τούρκοι έχουν επίσης την τεχνική, νομική και θεσμική τεχνογνωσία για την κατασκευή αυτών των αγωγών. Από το 1985, η Τουρκία έχει συνδέσει 74 από τις 81 επαρχίες της σε εθνικό δίκτυο αγωγών - καθόλου μικρό κατόρθωμα για μια χώρα με πληθυσμό πάνω από 75 εκατομμύρια ανθρώπους.
Αυτή τη στιγμή, η Noble Energy σχεδιάζει να μετατρέψει το ισραηλινό αερίο σε υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG) στους τερματικούς σταθμούς στο Ισραήλ και την Ιορδανία και να το μεταφέρει στις ευρωπαϊκές αγορές. Αλλά αν οι μελλοντικές προσπάθειες εξερεύνησης αποκαλύψουν νέα κοιτάσματα φυσικού αερίου στη Μεσόγειο, η ασφαλέστερη και πιο κερδοφόρα πορεία για τις εξαγωγές ισραηλινού φυσικού αερίου στην Ευρώπη θα είναι μέσω αγωγών στην Τουρκία.

4) Η πολιτική δεν επηρέασε ποτέ το τουρκο-ισραηλινό εμπόριο

Παρά τα προβλήματα στις πολιτικές τους σχέσεις και τις ακίδες που ανταλλάσσουν οι ηγέτες τους από καιρό σε καιρό, το εμπόριο μεταξύ της Τουρκίας και του Ισραήλ συνεχίζει να αυξάνεται, χάρις εν μέρει σε μια μακροχρόνια συμφωνία ελεύθερου εμπορίου. Το τουρκο-ισραηλινό διμερές εμπόριο σχεδόν διπλασιάστηκε από $ 3 δισεκατομμύρια το 2010 σε $ 5,6 δις το 2014. Αυτό υποδηλώνει ότι, για ένα κρίσιμο έργο, όπως το εμπόριο φυσικού αερίου, η Άγκυρα και το Τελ Αβίβ θα μπορούσαν να παραμερίσουν τις πολιτικές διαφορές τους για το αμοιβαίο οικονομικό όφελος.

5) Η υποστήριξη των ΗΠΑ θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη σταθερότητα

Το εμπόριο φυσικού αερίου είναι καλό για την Τουρκία και το Ισραήλ, αλλά ακόμα καλύτερο για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επί του παρόντος, η Μόσχα επιδιώκει να παραμείνει ως ο απαραίτητος ενεργειακός προμηθευτής της Ευρώπης. Έτσι, θα ήταν προς το συμφέρον της Ουάσιγκτον να υποστηρίξει τους δύο περιφερειακούς συμμάχους της και να αρνηθεί στη Μόσχα μια ευκαιρία για περαιτέρω εμπλοκή στην Ευρώπη, την ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Η υποστήριξη των ΗΠΑ θα μπορούσε να πάρει δύο μορφές. Πρώτον, οι εταιρείες των ΗΠΑ θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ανάπτυξη των υποδομών εξερεύνησης, παραγωγής και μεταφοράς φυσικού αερίου του Ισραήλ, η οποία θα χρησιμεύσει ως ένα τέλειο συμπλήρωμα για τις δυνατότητες διύλισης και επεξεργασίας της Τουρκίας. Δεύτερον, οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τη ναυτική παρουσία τους για να στηρίξουν τους συμμάχους τους σε τυχόν διενέξεις που θα μπορούσαν να προκύψουν με τη Ρωσία για τα δικαιώματα εξερεύνησης και εξόρυξης φυσικού αερίου στις αμφισβητούμενες περιοχές της ανατολικής Μεσογείου.

* Ο Volkan Emre είναι ένας ενεργειακός αναλυτής και ιδρυτής της «Παγκόσμιας Πλατφόρμας Ανάλυσης Ενεργειακής Ασφάλειας» (WESAP) και πρωτεργάτης του «Φυσικού Αερίου Τουρκίας».

** Ο Barin Kayaoğlu είναι ένας ανεξάρτητος πολιτικός αναλυτής και σύμβουλος επιχειρήσεων στην Ουάσιγκτον, όπου γράφει και σχολιάζει για τις ΗΠΑ και τα διεθνή μέσα ενημέρωσης.

 www.hurriyetdailynews.com/why-the-natural-gas-trade-is-good-for-turkey-israel-ties.aspx