Το Ιράκ βλέπει έξοδο των μειονοτήτων


Απόδοση κειμένου/Επιμέλεια: Έλλη Κάτσικα
Τα Μέσα Ενημέρωσης μεταδίδουν την αναχώρηση των εκατοντάδων χιλιάδων Ιρακινών και Σύρων από τις χώρες τους προς την Ευρώπη με πλοίο, τρένο ή με τα πόδια. Οι σκηνές της διαφυγής και της εκτόπισης σε συνδυασμό με τον πανικό και την καταστροφή θυμίζουν τις εποχές του παρελθόντος της μεγάλης μετανάστευσης.

 

Το θέμα του εκτοπισμένου συριακού λαού έχει λάβει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, λόγω των αντιφατικών διεθνών στάσεων σχετικά με την κατάστασή τους. Ωστόσο, και οι Ιρακινοί θα έπρεπε να είναι στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος καθώς βρίσκονται κι αυτοί στην ίδια κατάσταση.
Αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που οι Ιρακινοί έχουν ξενιτευτεί από τη χώρα τους, αλλά οι αριθμοί δεν ήταν ποτέ τόσο μεγάλοι όσο είναι σήμερα. Η μεγάλη αλλαγή θα επηρεάσει τη δημογραφική κατάσταση και θα εγείρει ερωτήματα σχετικά με την τύχη των μειονοτήτων. Υπάρχουν ενδείξεις ότι οι μειονότητες του Ιράκ θα κινδυνεύσουν αν συνεχίσουν να εκτοπίζονται.
Το Κέντρο Παρακολούθησης Εσωτερικής Εκτόπισης (IDMC) στη Γενεύη ανακοίνωσε πως ο αριθμός των εκτοπισμένων Ιρακινών εντός του Ιράκ έφθασε στα μέσα Ιουνίου του 2015 τα 4.000.000 σε σύγκριση με τα 3.500.000 τον Δεκέμβριο του 2014 σύμφωνα με έρευνα της Ύπατης Αρμοστείας των Ηνωμένων Εθνών.
Τον Μάρτιο του 2015, η Ύπατη Αρμοστεία σημείωσε ότι ο αριθμός των αιτούντων για άσυλο στην Ευρώπη ποτέ δεν ήταν τόσο μεγάλος τα τελευταία 22 χρόνια όσο σήμερα, κάτι το οποίο είναι αποτέλεσμα του πολέμου στη Συρία και στο Ιράκ. Οι περισσότεροι Ιρακινοί που αιτούνται άσυλο απευθύνονται πρώτα στην Τουρκία και ύστερα συνεχίζουν το ταξίδι τους από εκεί σε μια ευρωπαϊκή χώρα. Ο αριθμός των Ιρακινών που αιτούνται άσυλο στην Τουρκία είναι λίγο μικρότερος από τον αριθμό των αιτούντων από τη Συρία. Το 2014, υποβλήθηκαν 68.700 αιτήσεις για άσυλο από Ιρακινούς στα Ηνωμένα Έθνη, δηλαδή ο διπλάσιος αριθμός από το 2013.
Ο αναπληρωτής επικεφαλής της Επιτροπής Εκτόπισης του Κοινοβουλίου του Ιράκ, Haneen al-Qaddo της επαρχίας Νινευή, δήλωσε στις 27 Αυγούστου στο δελτίο Τύπου ότι «ο αριθμός των μεταναστών από το Ιράκ είναι συνεχώς σε άνοδο λόγω της κακής κατάστασης ασφάλειας της χώρας». Είπε ότι η Επιτροπή του δεν έχει καμία ακριβή εκτίμηση λόγω του ότι δεν υπάρχουν επίσημοι χώροι για να κάνουν την εγγραφή τους. Πρόσθεσε ότι, «οι περισσότεροι από τους μετανάστες είναι μειονότητες, των οποίων οι περιφέρειες ελέγχονται από το Ισλαμικό Κράτος και πιστεύουν ότι η επιστροφή τους είναι σχεδόν αδύνατη».
Ο αριθμός των μειονοτήτων στο Ιράκ έχει μειωθεί. Ο χριστιανικός πληθυσμός του Ιράκ έχει μειωθεί στους 200.000 από τους 1.500.000 μέσα σε μια δεκαετία, και ο ρυθμός μετανάστευσης αυξήθηκε αμέσως μετά τον έλεγχο του Ισλαμικού Κράτους στις περιοχές που βρίσκονται στις πεδιάδες Νινευή. Το ίδιο ισχύει και για τους Μανδαίους, ο αριθμός των οποίων μειώθηκε κατά 80% την τελευταία δεκαετία.
Το σημερινό κύμα εκτόπισης δεν περιορίζεται στις θρησκευτικές μειονότητες. Το ποσοστό Σιιτών και Σουνιτών Μουσουλμάνων μεταναστών υπερβαίνει εκείνο των μειονοτήτων με μεγάλη διαφορά. Ωστόσο, η μετανάστευση μειονοτήτων θα μπορούσε να οδηγήσει σε σταδιακή εξαφάνιση τους και να προκαλέσει τεράστιες απώλειες στην ιρακινή ποικιλομορφία.
Στις 7 Σεπτεμβρίου, η Al-Monitor έκανε μια τηλεφωνική συνέντευξη με τον Jamal Jabbour, έναν Ιρακινό συγγραφέα που μόλις είχε φτάσει στη Γερμανία αναζητώντας άσυλο. Δήλωσε ότι «κάθε άτομο είχε τους δικούς του λόγους για να μεταναστεύσει, όπως η κακή κατάσταση της ασφάλειας στο Ιράκ, η ανεργία και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Υπάρχουν πολλοί Ιρακινοί από διάφορες αιρέσεις μαζί μου στο στρατόπεδο. Εκτός από τις θρησκευτικές μειονότητες, κυρίως οι Χριστιανοί και οι Γιαζίντι, υπάρχουν και Σουνίτες προερχόμενοι από περιοχές που ελέγχονται από το Ισλαμικό Κράτος και Σιίτες από τα νότια και το κέντρο, για να μην αναφέρουμε ακόμα τις μικρές ομάδες που ζούσαν στις κυρίως σουνιτικές περιοχές, όπως στην Tal Afar στην Νινευή και τους άθεους. Επί του παρόντος, οι περισσότεροι μετανάστες κατάγονται από περιοχές όπως η Ανμπάρ, η Μοσούλη και η Βαγδάτη».
Ο Jabbour περιέγραψε τα στρατόπεδα προσφύγων στη Γερμανία ως χαοτικά. Βοήθεια για διαμονή προσφέρεται μόνο στους Σύριους. Όταν πρόκειται για Ιρακινούς, οι μειονότητες έχουν προτεραιότητα, ιδιαίτερα οι Γιαζίντι και οι Χριστιανοί, και μετά ακολουθούν οι άθεοι και στη συνέχεια οι Σουνίτες. Οι Σιίτες έχουν τις λιγότερες πιθανότητες να βρουν άσυλο παρόλο που κάποιοι εκτοπίστηκαν από περιοχές που ελέγχονται από το Ισλαμικό Κράτος.
Ο Joseph Carens, ο οποίος ειδικεύεται στον τομέα της μετανάστευσης και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, δήλωσε στην Al- Monitor ότι «τα μέτρα που ελήφθησαν πρόσφατα από τη Γερμανία και ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες δεν συνάδουν με την μεγάλη κρίση που αντιμετωπίζει ο κόσμος με τα μεγάλα μεταναστευτικά κύματα. Η ανθρωπιστική ευθύνη δεν περιορίζεται στις χώρες της Ευρώπης. Οι κοινωνίες γενικά έχουν μια τεράστια ηθική ευθύνη αντιμετωπίζοντας αυτή την καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση».
Τα πρόσφατα κύματα μετανάστευσης ταράσσουν τις ανησυχίες των πολιτικών αξιωματούχων και των θρησκευτικών αρχών του Ιράκ. Ο Υπουργός Μετανάστευσης, Jasem Mohamad, στις 5 Σεπτεμβρίου εξέδωσε ανακοίνωση για τις επιπτώσεις της αναχώρησης των Ιρακινών από τη χώρα τους, ειδικά της σημαντικότερης ηλικιακής ομάδας: τη νεολαία.
Ο εκπρόσωπος της Ali al-Sistani, της ανώτατης θρησκευτικής αρχής του Ιράκ, σεΐχης Abdul Mahdi al-Karbalai, κάλεσε στο κήρυγμα της 28ης Αυγούστου τους νέους που έχουν μεταναστεύσει να «επανεξετάσουν τις επιλογές τους και να σκεφτούν την χώρα τους και το λαό του». Το μεταναστευτικό κύμα απειλεί να αδειάσει τη χώρα από τα νέα, μορφωμένα και ακαδημαϊκά μυαλά. Ζήτησε από τους αξιωματούχους να «συνειδητοποιήσουν το μέγεθος της κρίσης και τις επιπτώσεις της στη χώρα» και να «εργαστούν σοβαρά για την αλλαγή της κατάστασης». Επίσης, τους κάλεσε να δημιουργήσουν ένα πιεστικό σχέδιο ανάπτυξης όσον αφορά τον οικονομικό, βιομηχανικό, γεωργικό τομέα και τομέα υπηρεσιών και να επιδιώξουν να τροφοδοτήσουν τον ιδιωτικό τομέα και να παρέχουν θέσεις εργασίας στους άνεργους.
Το συμπέρασμα είναι, ότι ελλείψει σοβαρής και εντατικής διεθνούς συνεργασίας για την επίλυση της συριακής και ιρακινής κρίσης, η μετανάστευση αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω. Το ατέλειωτο κύμα είναι πιθανόν να έχει αρνητικές επιπτώσεις στο Ιράκ και στη Συρία, καθώς επίσης και στις χώρες υποδοχής των προσφύγων.


Πηγή: http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2015/09/iraq-minorities-refuge...