Πώς θα μοιάζει η Βιομηχανία Ενέργειας των ΗΠΑ τα επόμενα πέντε χρόνια;

The U.S. shale-oil boom and OPEC’s actions will factor into energy prices and renewables.

Απόδοση-Επιμέλεια: Χαραλαμποπούλου Αγγελική

Οι ειδικοί συζητούν τις επιπτώσεις του σχιστόλιθου στις τιμές, που οδηγείται ο ΟΠΕΚ, και άλλα θέματα.
Οι χαμηλές τιμές των καυσίμων και οι νέες πολιτικές για το κλίμα μετατρέπουν γρήγορα τον αμερικανικό ενεργειακό τομέα, ενώ η κλιμάκωση των πολέμων στη Μέση Ανατολή και μια πυρηνική συμφωνία με το Ιράν, δυσκολεύει την συνολική εικόνα του πετρελαίου.

Για να πάρετε μια αίσθηση του τι επιφυλάσσει το μέλλον της ενέργειας, η Wall Street Journal ήρθε σε επαφή με τρεις εμπειρογνώμονες στον τομέα της ενέργειας και της γεωπολιτικής: η Amy Myers Jaffe, εκτελεστική διευθύντρια ενέργειας και βιωσιμότητας στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Davis Sarah Emerson, ειδικός σε θέματα ESAI Ενέργειας και πρόεδρος της Energy Security Analysis.Inc .; και η Meghan O'Sullivan, η καθηγήτρια του Jeane Kirkpatrick για τη πρακτική των διεθνών υποθέσεων και διευθύντρια του Έργου Γεωπολιτική της Ενέργειας στο Kennedy School of Government του Πανεπιστημίου του Harvard. Εδώ είναι επιλεγμένα αποσπάσματα.
Προοπτικές ενός έτους
WSJ: Πώς θα μοιάζει η ενεργειακή βιομηχανία των ΗΠΑ, σε ένα χρόνο από τώρα, αν εξακολουθούν να υπάρχουν χαμηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου;
MS. O’SULLIVAN: Εάν οι τιμές παραμείνουν χαμηλές, είναι ασφαλές να υποθέσουμε ότι η συνολική παραγωγή των ΗΠΑ θα συνεχίσει να μειώνεται. Αλλά ίσως θυμάστε ότι τα τελευταία χρόνια σχεδόν όλοι υποτιμούσαν το πόσο πετρέλαιο θα παρήγαγαν οι ΗΠΑ και υπερεκτιμούσαν πόσο γρήγορα οι αμερικανικές αποδόσεις θα μειώνονταν όταν η τιμή κατέρρευσε. Αυτό θα πρέπει να μας κάνει πιο επιφυλακτικούς σχετικά με την ικανότητά μας να προβλέψουμε την παραγωγή πετρελαίου σε ένα χρόνο από τώρα, ακόμη και αν οι τιμές παραμείνουν χαμηλές.
Αλλά οι επενδύσεις σε νέες έρευνες και παραγωγές θα είναι χαμηλότερες. Αυτές οι αναβληθείσες δαπάνες θα φέρουν την αγορά πετρελαίου πίσω στην ισορροπία, αλλά έχουν σοβαρές συνέπειες για τη δομή της βιομηχανίας. Οι εταιρείες παροχής υπηρεσιών στον τομέα του πετρελαίου, θα αναγκαστούν να κάνουν ακόμη πιο σοβαρές περικοπές θέσεων εργασίας, και αυτό είναι αιτία ανησυχίας. Γνωρίζουμε από προηγούμενες υφέσεις ότι, όταν η τιμή του πετρελαίου σημειώνει άνοδο, έχουμε ελλείψεις εργατικού δυναμικού και είναι δύσκολο να βρεθούν ειδικευμένοι άνθρωποι που μπορούν να ανταπεξέλθουν σε αυτές τις θέσεις εργασίας.
MS. JAFFE: Η αμερικανική βιομηχανία ενέργειας ήταν πάντα εκπληκτικά ανθεκτική, έτσι οι πιθανότητες είναι ότι το 2016 δεν θα αποτελέσει εξαίρεση. Υπάρχουν, όμως, τρεις αξιοσημείωτες διαφορές στο τομέα σήμερα. Πρώτον, η παραγωγή από σχιστόλιθο είναι πιο ευέλικτη και μπορεί να αναζωογονηθεί πιο γρήγορα ενώ πρέπει να ανακτηθούν οι τιμές του πετρελαίου. Δεύτερον, η ταχεία ανάπτυξη της ηλιακής και αιολικής ενέργειας, σε συνδυασμό με την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των αυτοκινήτων, σημαίνει ότι οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου δεν μπορούν να προκαλέσουν μια μεγάλη ανάκαμψη της ζήτησης πετρελαίου, όπως έχουμε δει στο παρελθόν. Και τρίτον, τα πετρελαϊκά στελέχη διαβλέπουν ότι η χρηματοδότηση φεύγει από τον τομέα του άνθρακα καθώς προκύπτουν νέες πολιτικές για το κλίμα και θα έχουμε λιγότερο ρόδινες οικονομικές προοπτικές για την Κίνα και τις αναδυόμενες αγορές. Αυτό ωθεί μερικές μεγάλες ενεργειακές εταιρείες να επανεξετάσουν τη βιωσιμότητα των ακριβών megaprojects τους που παίρνουν πολύ χρόνο για να δομηθούν πριν αρχίσουν την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου, συμπεριλαμβανομένων των γεωτρήσεων στην Αρκτική, την Κασπία και ορισμένων περιοχών βαθέων υδάτων.
MS. EMERSON: Το επόμενο έτος μοιάζει με ένα χρόνο περιστροφής. Οι χαμηλές τιμές του πετρελαίου έχουν «πετσοκόψει» την κερδοφορία της βιομηχανίας σχιστόλιθου. Οι εταιρείες με ισχυρούς ισολογισμούς τα καταφέρνουν καλύτερα από εκείνους που δανείστηκαν σε μεγάλο βαθμό από τις τράπεζες ή στηρίζονται σε ιδιωτικά επενδυτικά και αντισταθμιστικά κεφάλαια. Ισχυρότερες εταιρείες θα εδραιωθούν, συσσωρεύοντας περιουσιακά στοιχεία καλύτερης απόδοσης, ενώ οι πιο αδύναμες συρρικνώνονται ή εξαφανίζονται.
Όσο οι ιδιότητες του σχιστόλιθου γίνονται μέρος των ισχυρότερων, ίσως μεγαλύτερων, εταιρειών πετρελαίου, η μεγαλύτερη επίπτωση θα μπορούσε να είναι μια στροφή μακριά από τη νοοτροπία του «πάραξε όσο το δυνατόν γρηγορότερα τώρα». Οι εταιρείες με πολλά περιουσιακά στοιχεία πετρελαίου και φυσικού αερίου σε διαφορετικά χαρτοφυλάκια μπορεί να σκεφτούν το χρονοδιάγραμμα και τις αγορές με διαφορετικό τρόπο.


Σημεία Πίεσης
WSJ: Κάποιοι λένε ότι οι τιμές του πετρελαίου θα είναι χαμηλότερες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, λόγω της ανθεκτικότητας του αμερικανικού σχιστόλιθου. Εσείς συμφωνείτε;
MS. JAFFE: Δεδομένου του παρατεταμένου πλεονάσματος του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, ορισμένα στελέχη ανησυχούν τώρα ότι το πλεόνασμα του πετρελαίου μπορεί να ωθήσει σε ένα παρατεταμένο αγώνα στις τιμές. Αλλά το αμερικανικό πετρέλαιο σχιστόλιθου είναι μόνο ένα μικρό ποσοστό της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου. Οι πόλεμοι που μαίνονται σε όλη τη Μέση Ανατολή σημαίνουν ότι το είδος των σωρευτικών ζημιών παραγωγής πετρελαίου που έχουμε ήδη δει από τη Λιβύη, τη Συρία, την Υεμένη και τμήματα του Ιράκ, τώρα συνολικού ύψους σχεδόν δύο εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, θα μπορούσε να αυξηθεί καθώς οι συγκρούσεις διευρύνονται.
MS. EMERSON: Θα ήθελα να προσθέσω ότι οι χαμηλότερες τιμές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μπορεί να μην είναι ακριβώς σε μια επίπεδη γραμμή. Η αγορά θα μπορούσε να αποφέρει ένα αρκετά ευρύ φάσμα συναλλαγών, από $ 40 έως $ 70 το βαρέλι για τα επόμενα χρόνια, αν όλοι οι άλλοι παράγοντες παραμένουν σταθεροί. Αλλά υπάρχει αυτό το κώλυμα. Δεν πιστεύω ότι όλα τα άλλα πράγματα μπορούν να θεωρηθούν σταθερά. Οι τιμές του πετρελαίου θα ανταποκρίνονται στα μηνύματα από τον ΟΠΕΚ, ιδίως για την επιστροφή των ιρανικών εξαγωγών πετρελαίου.
Τα πώς η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις, αλλά δεν είναι το μόνο μέρος με προβλήματα. Η πιθανότητα μιας ανθρωπιστικής κρίσης στη Βενεζουέλα είναι πραγματική και μπορεί να επηρεάσει τη σταθερότητα της χώρας και της παραγωγής πετρελαίου. Τα χαμηλά έσοδα από το πετρέλαιο στη Νιγηρία και την Αγκόλα απειλούν τη σταθερότητά τους. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι η πολιτική αστάθεια ή οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν θα εκτραχυνθούν ώστε να επηρεάσουν τις ροές πετρελαίου και των τιμών σε κάποιο σημείο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.
MS. O’SULLIVAN: Δεν μπορούμε να ξεχάσουμε την αναμενόμενη αναιμική παγκόσμια ανάπτυξη που προβλέπεται για τα επόμενα χρόνια. Θα ήθελα, επίσης, να υποθέτουμε ότι μια συμφωνία μεταξύ των παραγωγών για να μειώσουν την παραγωγή πετρελαίου δεν είναι απίθανη. Η νεκρολογία του ΟΠΕΚ έχει γραφτεί πρόωρα πάρα πολλές φορές για να μπορέσω να συμπεράνω ότι το καρτέλ είναι νεκρό.
Η Σαουδική Αραβία μπορεί να μην είναι έτοιμη να αλλάξει τη στρατηγική της μακριά από την τρέχουσα επιδίωξη του μεριδίου αγοράς από την άντληση περισσότερου πετρελαίου, αλλά αν η τιμή παραμείνει χαμηλή, οι υπολογισμοί του Ριάντ μπορεί να αλλάξουν. Οι Σαουδάραβες θα μπορούσαν να έχουν δυσκολία στην διατήρηση των ακριβών κοινωνικών προγραμμάτων που στηρίζουν την πολιτική σταθερότητα του καθεστώτος.
Ενώ οι Σαουδάραβες έχουν δηλώσει ότι δεν προτίθενται να μειώσουν την παραγωγή μονομερώς, έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι μια κοινή μείωση της παραγωγής θα μπορούσε να είναι αποδεκτή. Λίγα περισσότερα χρόνια χαμηλών τιμών του πετρελαίου θα μπορούσαν να απαλύνουν τις αντιρρήσεις εντός και εκτός ΟΠΕΚ, -ιδίως από τη Ρωσία- προς την ένταξή της Σαουδικής Αραβίας στον περιορισμό της παραγωγής.
Προοπτικές Ανάπτυξης
WSJ: Δεδομένου του πόσο χαμηλές είναι οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου σήμερα, πόσο μπορεί να αυξηθεί η αμερικανική αιολική και η ηλιακή ενέργεια κατά τα επόμενα πέντε χρόνια; Τι συμβαίνει με τον άνθρακα και τα πυρηνικά;
MS. JAFFE: Μόνο τα τελευταία τέσσερα χρόνια, η αμερικανική ηλιακή ενέργεια έχει υπερτετραπλασιαστεί. Πέρυσι η Καλιφόρνια έγινε η πρώτη πολιτεία που προμηθευόταν το 5% της ετήσιας ηλεκτρικής της παραγωγής από μονάδες εκμετάλλευσης της ηλιακής ενέργειας. Άλλα κράτη ακολουθούν το παράδειγμά της. Οι αναλυτές έχουν υποτιμήσει συστηματικά το ρυθμό ανάπτυξης της και η ηλιακή ενέργεια είναι πιθανό να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη δυναμική.
Μια πρόβλεψη της Citigroup δείχνει ότι η μειωμένη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας και η αύξηση των προμηθειών των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα αντισταθμίσει κατά πάσα πιθανότητα την ενέργεια που χάνεται από τα περισσότερα εργοστάσια άνθρακα που κλείνουν. Η βιομηχανία ηλιακής ενέργειας αντιμετωπίζει «ταραγμένα νερά», συμπεριλαμβανομένης μιας ανηφορικής πολιτικής μάχης – από παγιωμένες ενεργειακές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας- για τη θέσπιση δίκαιας μέτρησης για τους οικιακούς καταναλωτές. Ωστόσο, τα προβλήματα αυτά δεν αποδεικνύονται ανυπέρβλητα.
MS. EMERSON: Η αιολική ενέργεια είναι ολοένα και πιο ανταγωνιστική από μόνη της, αλλά οι περισσότερες των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας απαιτούν φορολογικές ελαφρύνσεις ή κανονισμούς, όπως το νέο σχέδιο «Clean Power» του προέδρου Ομπάμα, για να αναπτυχθούν. Οι ενισχύσεις θα πρέπει να οδηγούν σε σημαντική ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών.
Ακόμη και με πτώση του κόστους και της κανονιστικής υποστήριξης, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παλεύουν με τις ίδιες δυσκολίες που μαστίζουν όλη την ανάπτυξη της υποδομής των ΗΠΑ. Το υπάρχον ηλεκτρικό δίκτυο κατασκευάστηκε για τη γεωγραφία των ορυκτών καυσίμων. Αιολικά πάρκα και σεβαστές φωτοβολταϊκές συστοιχίες δεν έχουν κατασκευαστεί σε συνωστισμένες πόλεις. Αυτό σημαίνει ότι η προσθήκη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί μαζική κατασκευή γραμμών μεταφοράς, οι οποίες πυροδοτούν Nimby’s [Not in my backyard = όχι στην αυλή μου] ανησυχίες. Πέντε χρόνια είναι ελάχιστος χρόνος όσον αφορά την οικοδόμηση οτιδήποτε ουσιαστικού.
MS. O’SULLIVAN: Ο άνθρακας, η πυρηνική ενέργεια και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν είναι άμεσα υποκατάστατα του πετρελαίου, οπότε το φθηνό πετρέλαιο δεν είναι ανταγωνιστής [των εν λόγω πόρων]. Αλλά το φθηνό φυσικό αέριο είναι, και οι σταθερά χαμηλές τιμές του φυσικού αερίου αποτελούν μια πραγματική οικονομική πρόκληση της πυρηνικής ενέργειας ειδικότερα.

Εκτός της ικανοποίησης του ενός πέμπτου της αμερικανικής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας, η πυρηνική ενέργεια είναι απαραίτητη, διότι είναι η μεγαλύτερη πηγή της ηλεκτρικής ενέργειας που δεν παράγει εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα. Επίσης, είναι αυτό που λέμε «ηλεκτρική ενέργεια βασικού φορτίου», το οποίο σημαίνει ότι δεν διακόπτεται όπως οι ανανεώσιμες πηγές. Ο άνεμος δεν φυσά πάντα και ο ήλιος δεν λάμπει πάντα. Η πρόσφατη απόφαση της Entergy Corp.'s να κλείσει το πυρηνικό εργοστάσιο της Pilgrim στη Μασαχουσέτη το 2019, διότι δεν μπορεί να ανταγωνιστεί σε ένα περιβάλλον με χαμηλότερες τις τιμές του φυσικού αερίου και της ενέργειας, δείχνει ότι θα είναι δύσκολο να αντιστρέψουμε το ρεύμα κατά της πυρηνικής ενέργειας στις ΗΠΑ.
Οι μεγαλύτερες ανησυχίες
WSJ: Τι σας κρατά άγρυπνες;
MS. O’SULLIVAN: Αν πρόκειται κάποιος να χάσει τον ύπνο του για τις πιθανές ενεργειακές καταστροφές, ας επικεντρωθεί στην αυξανόμενη απειλή της cyberattack/ηλεκτρονικής επίθεσης. Η ενέργεια αποτελεί μία από τις πιο ευάλωτες, αν όχι την πιο ευάλωτη, βιομηχανία των Η.Π.Α, και εκτίθεται όλο και περισσότερο όσο εκσυγχρονίζεται. Τα έξυπνα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας θα καταστήσουν την παράδοση ηλεκτρικής μας ενέργειας πιο αποτελεσματική, αλλά θα κάνει και το σύστημα περισσότερο εκτεθειμένο σε μια επίθεση. Και δεδομένου ότι οι στόχοι για επίθεση πολλαπλασιάζονται, οι ικανότητες των ατόμων που θέλουν να διαταράξουν το σύστημα επίσης επεκτείνονται.
Ο επικεφαλής της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας [Adm. Michael Rogers] είπε στο Κογκρέσο ότι υπάρχουν ομάδες και έθνη με την ικανότητα να κλείσουν την δυνατότητα μας να λειτουργούμε υποδομές, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας σε ολόκληρη τη χώρα, των καυσίμων κίνησης και νερού. Προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα υποστούν μια τραυματική ηλεκτρονική επίθεση στην ενεργειακή υποδομή μέσα σε μια δεκαετία.
MS. JAFFE: Για δεκαετίες, ο τομέας της ενέργειας γνώρισε συχνές κρίσεις, και όλοι φαινόταν υπερβολικά σοβαροί εκείνο το καιρό: το εμπάργκο πετρελαίου του 1973, η ιρανική επανάσταση, η εισβολή του Ιράκ στο Κουβέιτ, η κρίση ηλεκτρισμού της Καλιφόρνια, η πυρηνική καταστροφή της Φουκουσίμα. Ο κατάλογος συνεχίζεται, αλλά οι αγορές τελικά τα κατάφεραν. Αν μια νέα πετρελαϊκή κρίση ξεσπάσει στη Μέση Ανατολή και τη Ρωσία, θα είναι δύσκολο να διαχειριστεί. Αλλά έχουμε τεχνολογίες πολλά υποσχόμενες που μπορούν να διευκολύνουν τις ελλείψεις καυσίμων, συμπεριλαμβανομένης της ταχείας ανάπτυξης του πετρελαιοφόρου σχιστόλιθου, ο υποβοηθούμενος από smartphone διαμοιρασμός μετακίνησης, επαναφορτιζόμενα ηλεκτρικά οχήματα και φυσικό αέριο που χρησιμοποιείται ως καύσιμο όπως και εικονικό γραφείο τηλεπικοινωνιών.
Αυτό που είναι πιο δύσκολο να αναπτυχθεί είναι η πολιτική συναίνεση για τη μετάβαση στη τιμολόγηση των εκπομπών του άνθρακα. Αυτή τη στιγμή, η κλιματική πολιτική υλοποιείται τμηματικά σε όλο τον κόσμο. Αυτό, σε συνδυασμό με τις τρέχουσες χαμηλές τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, έχει αυξήσει τον κίνδυνο επενδύσεων που συνδέονται με τη μελλοντική παραγωγή ενέργειας. Κατά ένα ειρωνικό τρόπο, όσο οι εταιρείες δαπανούν λιγότερα για μεγάλα παγκόσμια ενεργειακά έργα, ενώ βλέπουμε, επίσης, την παγκόσμια δυναμικότητα παραγωγής πετρελαίου να καταστρέφεται από τους πολέμους, οι αγορές θα μπορούσαν να σημειώσουν ελλείψεις, οι οποίες θα μας έδιναν ακραία αστάθεια των τιμών του πετρελαίου τα επόμενα χρόνια.
MS. EMERSON: Ο ενεργειακός διάλογος στις ΗΠΑ είναι συχνά χαλκευμένος από ατελείωτες εκτιμήσεις για το πόσες θέσεις εργασίας δημιουργούνται (ή χάνονται) και πόσο ποσοστό του ΑΕΠ δημιουργείται (ή καταστρέφεται). Αυτή η απλούστευση των ενεργειακών επιλογών μας σε μια οικονομική βαθμολογία καταρρίπτει τη συνομιλία και να οξύνει το πολιτικό χάσμα.
Μπορούμε να εξισορροπήσουμε την πολιτιστική μας προτίμηση για λιγότερο ρυθμιζόμενες αγορές ενέργειας με αρκετή ρύθμιση για να προκύψει ασφαλής, μακράς διαρκείας, φιλική προς το κλίμα, ευημερία; Πάρτε την ανάπτυξη σχιστόλιθου. Η διαφάνεια της αγοράς μας και η κυριότητα των πόρων με πρόσβαση σε νομική προστασία, έχουν πυροδοτήσει μια ιστορική πετρελαϊκή βιασύνη εδώ. Αλλά στην πορεία, οι εκπομπές μεθανίου, η χρήση του νερού, οι σεισμοί και τα πετρελαιοκίνητα σιδηροδρομικά ατυχήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για παρόμοιους κρατικούς ή συνεκτικά ομοσπονδιακούς κανόνες. Επομένως, πώς θα προχωρήσουμε με κλιματικά ενσυνείδητες πολιτικές και θα παραμείνουμε ανταγωνιστικοί σε διεθνές επίπεδο; Μπορούμε να βρούμε έναν τρόπο να ηγηθούμε σε αυτό το θέμα, ή θα πρέπει να υποχωρήσουμε και να ελπίζουμε ότι θα καταλήξει για το καλύτερο;
Το ίδιο ισχύει και για το στρατιωτικό μας ρόλο. Είμαστε ήδη ο εγγυητής των παγκόσμιων ροών πετρελαίου για αρκετές δεκαετίες. Θα πρέπει τώρα να προωθήσουμε ένα ενεργειακό μέλλον που αντιστοιχεί σε μικρότερους στρατιωτικούς και περιφερειακούς αντιπάλους όπως η Ρωσία στη Μέση Ανατολή και η Κίνα στην Ασία; Συνηθίζαμε να πιστεύουμε ότι η ενέργεια και ο ρόλος των ΗΠΑ στον κόσμο πήγαιναν χέρι-χέρι. Τώρα, η χίμαιρα της αμερικανικής ενεργειακής ανεξαρτησίας είναι ενθαρρυντική προς τον απομονωτισμό.
Αναρωτιέμαι αν μπορούμε να βρούμε την πολιτική συνοχή να κάνει προσεγμένες ενεργειακές επιλογές. Χρειαζόμαστε πολιτικό λόγο που να επιτρέπει την ισορροπία, διότι οι ενεργειακές επιλογές που κάνουμε έχουν βραχυπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για τη δική ευημερία, και εκείνων που βρίσκονται πέρα από τα σύνορά μας.
www.wsj.com/articles/what-will-the-u-s-energy-industry-look-like-over-the-next-five-years-1447642910